ECRO HOMES ARUBA

Parlamentario Donny Rasmijn-AVP: E plas di Spaans Lagoen, un di e atraccionnan mas grandi di nos pais ta secando!

Written by admin on . Posted in Politica

Aruba conoce diferente areanan natural importante pa flora y fauna. Un di esakinan ta e asina conoci Spaans Lagoen Plas. E area aki ta reconoci internacionalmente pa diferente tratado y convencion. Por ehempel, Birdlife International (un organisacion mundial di proteccion di parha) ta reconoce e area aki como un “Important Bird Area”. Mas importante ainda tin un tratado internacional firma na Ramsar (Turkia) cu ta reconoce Spaans Lagoen como un wetland (saliña) importante pa Aruba.

“Tin un situacion fastioso andando na e momentonan aki cu amantenan di naturalesa a trece na atencion di mi persona. E situacion ta uno extraordinario den cual tin un secura hopi extenso den e saliña. A topa cu partinan di e tereno cu ta completamente seco y hasta piscanan morto cu a keda atrapa prome cu e awa a seca”. E situacion aki por trece diferente consecuencia riba termino corto y largo. Den termino corto ta nifica cu parhanan no por bin alimenta na e lugar importante aki. E parhanan aki no ta solamente local, pero tambe tin hopi parhanan migratorio cu den e temporada aki ta den proceso di bula di Sur America pa paisnan den norte. Ademas di esaki tur e cangreunan, piscanan y otro bestianan cu no ta sobrevivi e secura. Riba termino largo e situacion por impacta nos rifnan. E mangelnan ta un cuna pa pisca cu despues lo bay biba riba e rifnan rond di nos isla. E rifnan ya caba tin un presion negativo door di e presencia di Lionfish invasivo den nos awanan. Door di perde e piscanan of hasta e mangelnan di Spaans Lagoen e lo complica e repopulacion di e rifnan cu pisca nobo.
Tin diferente motibo cu por a causa e situacion aki pero tur ta bin bek na e mesun problema central, pasobra un area di mangelnan mester wordo manteni cu fluho di awa. Nos ta den un temporada di la Niña cu por spera hopi yobida cu por trece mas santo di rooi den e plas. Esaki por stroba e fluho di awa natural. Un otro observacion ta renobacion di e brug bieu na Spaans Lagoen unda cu fluho di awa a wordo amplia door di drecha e asina yama “duikers” of tubonan cu ta laga awa pasa bou di e brug. E factornan aki no ta automaticamente e motibo di e secura, pero lo ta bon pa investiga cientificamente kico por ta causando esaki door di expertonan den fluho di awa di mangelnan. Pa medio di esaki ta haci un apelacion pa cuminsa investiga causanan di e situacion aki mas pronto cu ta posibel.
Ademas di e problemanan di fluho di awa, a ripara cu Spaans Lagoen ta sufri hopi di impacto humano negativo. Esaki ta manifesta su mes na diferente manera. Un ehempel ta e cantidad di sushi cu ta wordo deposita ilegalmente na e sitio. Tambe por wak cu vehiculonan di motor ta haci mal uzo di e area como si fuera ta un pista di off-road. Esaki ta pone un stress inmenso riba e fauna, por ehempel e neishinan di Shoco cu tin den e area. Aruba tin un obligacion moral, pero tambe internacional pa proteha e herencia natural aki. Ya caba nos tin Parke Nacional Arikok, cu pa medio di e Natuurbeschermingsverordening y e Landsbesluit Parke Nacional Arikok a wordo designa oficialmente como areanan protehi. E plas di Spaans Lagoen tambe por cay bou di proteccion di Parke Arikok. Es mas ya caba Fundacion Parke Nacional Arikok a inicia e proceso aki door di dialoga cu departamentonan den gobierno.
Un solucion pa esaki prome cu fin di 2012 lo ta den liña cu e maneho sostenibel pa Aruba su gobierno ta para tras di proteccion di nos naturalesa.
“Pa conclui nos mester pensa cu nombra un area coma area protehi riba su mes no ta un solucion. Importante ta cu por sanciona ora cosnan no ta anda manera nan mester ta. Locual cu Aruba tin falta di dje ta e falta pa implementa e control y sancion pa medio di Ministerio Publico. A bira tempo pa nos actua, pa nos naturalesa, medio ambiente, pa nos yiunan y pa nos Aruba”, Rasmijn ta termina.

Trackback from your site.

Leave a comment

*